Eddy van Hijum heeft het accent verlegd van topsectoren naar MKB

‘Oost NL functioneert als afdeling van provincie’

Eddy van Hijum kwam in 2014 terug naar Zwolle, na elf jaar
in de Haagse tweede-kamerbankjes te hebben gezeten. Niet onverdienstelijk overigens, en de kans op promotie van controlerend naar uitvoerend werk was zeker aanwezig. “Ik kon staatssecretaris worden.” Maar hij koos ervoor om Theo Rietkerk op te volgen - als gedeputeerde in Overijssel - die eerder ook al terug kwam uit Den Haag en tegenwoordig voorzitter is van het college van bestuur
van scholengemeenschap Landstede Groep. Een portret van ‘de onderkoning van Overijsel’.

drijven ondersteunen en op die bedrijven de dienstverlening afstemmen. Pakweg vijf jaar geleden was de werkloosheid in Overijs-
sel acht procent en in de Twentse steden zelfs meer dan tien procent. En dan ga je je afvragen: wat kun je doen om de economie te ondersteunen in de wetenschap dat tachtig procent van het bedrijfsleven in Twente uit MKB-bedrijven bestaat? We hebben heel simpel gezegd, als we er nou voor zorgen dat al die bedrijven één man of vrouw extra in dienst nemen, dan help je de economie echt.”

'Ik ben geen lid van een partij die vindt dat ze de samenleving en economie kan maken en sturen'

Oost NL

“Wat we in Twente goed hebben gedaan, is dat Oost NL met gemeenten de acquisitie van bedrijven fors heeft geïntensiveerd. Er zijn veel meer bedrijven overgehaald naar het oosten van het land te komen.” Oost NL is de ontwik- kelingsmaatschappij van Oost-Nederland, die op hun eigen website schrijft: ‘...in opdracht van de provincies Gelderland en Overijssel en het ministerie van Economische Zaken en Klimaat versterken wij de regionale economie.

We laten ondernemers die bijdragen aan maatschappelijke oplossingen duurzaam innoveren, investeren en internationaliseren’. Met risicokapitaal van onder meer de provincie Overijssel staat er dan helaas niet bij. Dat geld kreeg Overijssel jaren geleden dankzij de verkoop van Essent waarvan de provincie (één van de) aandeelhouders was. Dat geld is niet verbrast maar gestopt in fondsen die deels door Oost NL worden beheerd. “Die doen het goed, er worden banen gecreëerd. En we krijgen dat geld veelal terug en dan kan het opnieuw geïnvesteerd worden.”
Oost NL is een onafhankelijke NV, wij besteden diensten uit aan hen. Tijdens de aandeel- houdersvergadering moeten ze over hun prestaties verantwoording afleggen. Ik vind dat ze in principe hun werk goed doen, natuurlijk
zijn er zaken die niet goed lopen. Het beheren van het risicokapitaal doen ze goed. Ze hebben onder meer leningen verstrekt aan bedrijven als Demcon en Xsens; die konden daardoor groeien. En zo zijn er meer voorbeelden. Waren die bedrijven zonder die leningen niet gegroeid? Ik weet het niet, maar ik denk het niet. Andere investeerders zoals banken zijn over het algemeen erg conservatief om dit soort bedrijven te financieren.”

Van Hijum is de eerste die erkent dat het succes in zijn eerste jaren ook gewoon te danken was aan de groei van de economie. “Daarop surften we natuurlijk mee. Maar je kunt als regionale partijen reclame maken om bedrijven over te halen naar je regio te komen. Kijk naar de manier waarop Oost NL zich manifesteert om Britse bedrijven in het kader van de ‘Brexit’ over te halen naar Oost-Nederland te komen. Dat vind ik zeer bemoedigend.” Maar waarom als separaat bedrijf, waarom niet als afdeling van de provincie? “Dat is Oost NL feitelijk ook...”

Niet álles goud wat er blinkt

Van Hijum de student, Van Hijum de poli- ticus, Van Hijum de gezinsman, Van Hijum de redelijk succesvolle muzikant, Van Hijum de hardloper... Is het dan alleen maar goud wat er blinkt als Van Hijum opduikt? Nee. Er gaan ook dingen fout. Zoals het gedoe rond batterijenfabriek Lithium Werks (van Kees Koolen) dat (in totaal) 3 x 2,5 miljoen kreeg overgemaakt, maar wat een falie- kante mislukking werd. Van Hijum wilde misschien wel te graag en zijn medewer- kers hadden te weinig kennis of lef om hun baas tegen te spreken. Als je ‘Kees Koolen’ door de zoekmachine Google haalt, komen er allerlei rare zaken naar boven. Ruzies, gedoe. Op het provinciehuis hebben ze dat schijnbaar achterwege gelaten... De PVV en de regionale krant vonden elkaar in die tijd eendrachtig om Van Hijum aan de rand van een zenuwinzinking te brengen.

'De kiezers hebben van Forum de tweede partij gemaakt, dus ik had de plicht met hen te praten'

Speculeren

Hoe nu verder? Hij was succesvol gemeente- raadslid, kamerlid, gedeputeerde. Op 17 maart volgend jaar vinden de verkiezingen voor de Tweede Kamer plaats. Het is speculeren en de verkiezingsuitslag afwachten. Maar als hem dan (opnieuw) een baan als staatsse- cretaris wordt aangeboden? “Ik heb elf jaar met veel plezier in kamer gewerkt. Toonaan- gevend werk. Ik heb er voor gekozen terug te komen naar Zwolle, nooit spijt van gehad.” Als we daaraan twijfelen, zegt hij fel: “Ik ben altijd eerlijk. Als kamerlid was je altijd grensrechter.” Weer stilte: “Je schetst het beeld dat ik als gedeputeerde een stap achteruit heb gedaan. Ik heb een keer een hele dag in een feesttent gestaan en toen kon ik die hele dag uitleggen wat ik doe.” Dan, lachend, “.. en er is blijkbaar ook verwarring tussen gedetineerde en gedeputeerde....” Bestuurlijk krijgt hij het nooit beter met de portefeuilles economie, wonen, leefbaarheid platteland, ov, cultuur, wegen. Maar zonder echt vuurwerk. “Dat klopt, het wordt saai genoemd, ik zou de Kamer meer ontspannenheid in hun discussies wensen...” Dat gunnen we Van Hijum ook want de zaak

Koolen leerde dat Van Hijum zich ook zaken (snel) persoonlijk aantrekt en van extremis- tische partijen weinig moet hebben. In Den Haag is de PVV inmiddels de tweede partij en in Overijssel is Forum voor Democratie met vijf zetels een macht om rekening mee te houden. “De kiezers hebben van Forum de tweede partij gemaakt, dus ik had de plicht met hen te praten. Er zijn twaalf partijen in de Provinciale Staten, die versnippering is lastig.”

De coronacrisis heeft het ‘verhaal’ stilgezet. Van Hijum was voor de crisis druk om de vacatures bij bedrijven in Overijssel in te vullen. Hij had plannen voor vakscholen met een belangrijke rol voor het bedrijfsleven. “We moet met elkaar investeren in de opleidingsstructuur.” Maar nu even niet.... En wachten op de uitslag van de Tweede Kamerverkiezingen op 17 maart..

 

Escape om te sluiten